İzmir Diş Hekimleri Odası (İZDO) Başkanı Ersin Atinel’den diş hekimliği fakülteleri, kontenjanlar ve istihdam için uzun vadeli planlama çağrısı geldi.

Türkiye’de diş hekimliği fakültelerinin sayısındaki hızlı artışın eğitim kalitesi, klinik uygulama olanakları ve istihdam açısından önemli sorunları da beraberinde getirdiğine dikkat çeken Ersin Atinel, sağlık politikalarının yalnızca bugünün değil, önümüzdeki 10-15 yılın ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulması gerektiğini söyledi.

Diş hekimliği eğitiminde niceliksel büyümenin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Atinel, “Bir ülkede ihtiyaçtan fazla sağlık insan gücü yetiştirmek, tek başına sağlık hizmetinin kalitesini artırmaz. Tam tersine eğitim altyapısı, akademik kadro, klinik uygulama olanakları ve istihdam planlaması aynı hızda gelişmiyorsa sistem üzerinde ciddi bir baskı oluşturur” dedi.

KONTENJANLARDAKİ AZALMA DOĞRU, ANCAK YETERLİ DEĞİL

Türk Dişhekimleri Birliği’nin (TDB) verilerine göre diş hekimliği fakültelerindeki kontenjanların son iki yılda toplam 3 bin 39 kişi azaltıldığı ve bunun yaklaşık yüzde 31’lik düşüşe karşılık geldiği bildirildi. TDB, mevcut kontenjanların halen yüksek olduğunu belirterek daha ileri bir planlama ihtiyacına dikkat çekiyor.

Kontenjanlardaki düşüşün önemli ancak tek başına yeterli olmadığını belirten Ersin Atinel, şöyle konuştu: “Kontenjanların azaltılması doğru yönde atılmış bir adımdır. Ancak asıl mesele, eğitim, mezuniyet, uzmanlık ve istihdam zincirinin bir bütün olarak planlanmasıdır. Fakülte sayısından akademik kadrolara, öğrenci kontenjanlarından klinik eğitim altyapısına ve mezunların istihdamına kadar bütün süreç bilimsel veriler ışığında ele alınmalıdır.”

Atinel, özellikle yeni açılan veya öğrenci kapasitesi artırılan fakültelerde eğitim kalitesinin yalnızca öğrenci sayısıyla değil; öğretim üyesi yeterliliği, klinik vaka çeşitliliği, uygulama kapasitesi ve teknolojik altyapıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

2030'DA 130 BİN DİŞ HEKİMİ PROJEKSİYONU YENİDEN ELE ALINMALI

Türkiye’de diş hekimi sayısının önümüzdeki yıllarda hızla artacağına dikkat çeken Atinel, 2030 yılına ilişkin yaklaşık 130 bin diş hekimine ulaşılacağı yönündeki projeksiyonun yalnızca mesleki bir istatistik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Ersin Atinel şunları söyledi: “2030 yılında yaklaşık 130 bin diş hekimine ulaşılacağı öngörülüyor. Bu rakamın sağlık sistemine, eğitim kalitesine, istihdama, mesleki rekabete ve genç meslektaşlarımızın gelecek kaygısına etkileri birlikte değerlendirilmelidir. Sağlık insan gücü planlaması, bugün mezun olacak öğrencilerin değil, önümüzdeki 10-15 yılın ihtiyaçları üzerinden yapılmalıdır. Plansız büyüme, hem mesleğin geleceği hem de toplumun nitelikli sağlık hizmetine erişimi açısından risk oluşturabilecek seviyededir”

521 KADROYA 17 BİN 6 BAŞVURU

Diş hekimliğinde istihdam tarafındaki tablonun da dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Atinel, 2026 yılı Sağlık Bakanlığı İlk Defa ve Yeniden Atama Kurası'ndaki rakamlara dikkat çekti.

Ersin Atinel sözlerine şöyle devam etti: “2026 yılında diş hekimleri için açılan toplam 521 kadroya 17 bin 6 başvuru yapıldı. Başvuruların 16 bin 370’ini diş tabipleri, 636’sını uzman diş tabipleri oluştururken, açılan kadroların 314’ü diş tabiplerine, 207’si ise uzman diş tabiplerine ayrıldı. Böylece yaklaşık her bir kadro için 33 başvuru gerçekleşti. Bu tablo eğitim-istihdam zincirindeki dengesizliği açık biçimde ortaya koyuyor. Her yıl binlerce genç diş hekimi mezun olurken kamu istihdamındaki kapasitenin aynı hızda genişlememesi, genç meslektaşlarımız açısından ciddi bir gelecek kaygısı yaratıyor. 521 kadroya 17 bin 6 başvurunun yapılması, mesleğe ilişkin insan gücü planlamasının yalnızca üniversite kontenjanları üzerinden yapılamayacağını gösteriyor”

GENÇ MESLEKTAŞLARIMIZIN GELECEĞİNİ PLANLAMALIYIZ

Diş hekimliği eğitiminin uzun ve yoğun bir akademik ve klinik süreç olduğunu hatırlatan Atinel, plansız insan gücü artışının yalnızca genç diş hekimlerini değil, sağlık hizmetinin niteliğini de etkileyebileceğini söyledi.

Türkiye’nin artık “kaç diş hekimine ihtiyacı var?” sorusunun yanı sıra “nasıl bir diş hekimi yetiştirmeliyiz ve bu diş hekimleri nerede istihdam edilecek?” sorularına da yanıt vermesi gerektiğini vurgulayan Atinel, sözlerini şöyle tamamladı: “Diş hekimliğinde hedefimiz daha fazla mezun üretmek değil, daha nitelikli diş hekimleri yetiştirmek olmalıdır. Eğitim kalitesi, toplumun ağız ve diş sağlığı ihtiyacı ve istihdam kapasitesi aynı planın parçalarıdır. Niceliksel büyümeden niteliksel gelişime geçmek zorundayız. Sağlıklı bir sağlık sistemi için diş hekimliği insan gücü planlaması bilimsel verilere dayalı, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir anlayışla yeniden ele alınmalıdır.”